ZNACZENIE: Inaczej rozreklamowana bzdura.

UŻYCIE: Humbug to synonim zorganizowanej bujdy, nonsensu, szalbierstwa. Humbug to także popularny na Wyspach Brytyjskich cukierek – rodzaj miętowej landrynki z miękkim nadzieniem.

PRZYKŁAD: Per humbug określa Boże Narodzenie Scrooge, główna postać „Opowieści wigilijnej” Dickensa.

ETYMOLOGIA: ang. humbug – znaczenie jak wyżej.

ZNACZENIE: Dawniej nauczyciel, wychowawca.

UŻYCIE: W niektórych zakonach rycerskich preceptor był przełożonym okręgu. Z kolei w niektórych północnoamerykańskich uniwersytetach preceptor to ochotnicza funkcja studencka, polegająca na pomocy wykładowcy w przygotowaniu wykładów, prowadzeniu biura i przeglądzie sesji. Natomiast w nauczaniu medycyny i pielęgniarstwie, preceptor to doświadczony lekarz lub wykładowca, który nadzoruje studentów podczas zajęć z pacjentami.

PRZYKŁAD: Chcąc zwiększyć swoje szanse na doktorat, został preceptorem swojego przyszłego promotora.

ETYMOLOGIA: łac. praecipere – uprzedzać, uczyć, radzić.

POPRAWNIE: Jedyną poprawną jest forma ‘na dworze’ (podobnie jak ‘wracać z dworu’). Dopuszczalnym regionalizmem (charakterystycznym dla południa Polski) jest forma ‘na polu’ (i analogicznie ‘wracać z pola’).

BŁĘDNIE: Formy ‘na dworzu’, a zatem też ‘wracać z dworza’ są niepoprawne.

DLACZEGO TAK?: ‘Dwór’ jest rzeczownikiem rodzaju męskiego, a nie nijakiego (nie istnieje w polszczyźnie wyraz dworze), dlatego jako jedynie poprawne traktuje się wyrażenia ‘na dworze’. Błędna forma miejscownika (na dworzu) pojawia się wskutek analogii do bliskiego znaczeniowo wyrażenia na podwórzu – podwórze ma jednak rodzaj gramatyczny nijaki, jak pole.

ZNACZENIE: Inaczej szacunek.

UŻYCIE: Rewerencja to przestarzałe określenie na poważanie i/lub okazywanie czci. Rewerans z kolei to głębokie dygnięcie z ukłonem.

PRZYKŁAD: Przywitał się z zebranym gronem profesorów z pełną rewerencją, a potem od razu zaczął zwracać się do nich na ‘ty’.

ETYMOLOGIA: fr. révérence – znaczenie jak wyżej.

ZNACZENIE: Osoba będąca przewodnikiem psiego zaprzęgu.

UŻYCIE: Najpopularniejszymi maszerami są osoby biorące udział w wyścigach psich zaprzęgów w których psy ciągną sanie, jednak mogą także przewodzić zaprzęgom opartym na wózkach, skuterach czy jechać na nartach. Rasami psów wykorzystywanych w psich zaprzęgach są: husky syberyjskie, malamuty, akita, psy grenlandzkie, samojedy oraz eurodogi i greystery, czyli mieszanki psów myśliwskich i chartów.

PRZYKŁAD: Trwa konkurs Pirena Advance, w którym swoich sił jako maszer próbuje Polak, Grzegorz Burzyński. Będzie próbować swoich sił w 300-km wyścigu trwającym do 4 lutego w Pirenejach.

ETYMOLOGIA: fr. musher – znaczenie jak wyżej.

ZNACZENIE: Inaczej niezstąpienie jąder.

UŻYCIE: Wnętrostwo to wada rozwojowa u samców ssaków. Jest wadą wrodzoną jedno lub obustronną polegająca na niezstąpieniu jądra do moszny. Wnętrostwo stosunkowo często występuje u wcześniaków (21 proc.), u których z reguły dochodzi do samoistnego zstąpienia jąder pod koniec 1 roku życia. U noworodków urodzonych o czasie wnętrostwo stwierdza się u około 3 proc. chłopców. Na ogół jądra po pewnym czasie przemieszczają się samoistnie, ale czasem potrzebne jest leczenie hormonalne lub operacyjne. Jądra powinny znaleźć się w mosznie najpóźniej do szóstego roku życia.

PRZYKŁAD: Panowie, wnętrostwo to wada wrodzona, jednak do atrofii jąder możecie doprowadzić sami – znajcie umiar, bo weekend blisko!

ETYMOLOGIA: Wnętrostwo (od wnętrza) to zwyczajowa nazwa wady, która po łacinie brzmi cryptorchidismus.

POPRAWNIE: Jakiś to zaimek nieokreślony (np. jakiś dom), który może być dodawany do określenia przybliżonego czasu (np. za jakiś czas), także wyrażający przypuszczenie, że cecha określana przez przymiotnik tylko w pewnym stopniu przysługuje komuś lub czemuś (np. jakiś markotny). Jakichś z kolei to dopełniacz lub miejscownik liczby mnogiej, a w rodzaju męskoosobowym też biernik, zaimka ‘jakiś’ (np. szukamy jakichś butów)

BŁĘDNIE: Stosowanie wyrazów wymiennie lub na odwrót.

DLACZEGO TAK?: Jak radzi Poradnia językowa PWN, aby się nie pomylić i nie powiedzieć jakiś zamiast jakichś lub na odwrót (co zdarza się coraz częściej), można na chwilę pominąć końcowe -ś, wybrać właściwą formę zaimka pytajnego, a następnie dokleić -ś, przywracając mu znów nieokreślony charakter. Na przykład: „Spotkałam jakich znajomych?” – „Jakichś podejrzanych”. I jeszcze odmiana:
l.poj.: M. jakiś D. i B. jakiegoś C. jakiemuś N. jakimś Ms. jakimś
l.mn.: M. jacyś D. i B. jakichś C. jakimś N. jakimiś Ms. jakichś

ZNACZENIE: Inaczej sługa.

UŻYCIE: Famulus był najczęściej zaufanym służącym artystów, mógł także być z nim związany na zasadach niewolnictwa. Homunkulus to z kolei według średniowiecznych wierzeń człowieczek, karzełek, magicznie stworzony w dyni.

PRZYKŁAD: Był bardzo przesądny, wierzył, że jego fumulus przynosi mu szczęście. Chodził z nim nawet do wychodka.

ETYMOLOGIA: łac. famulus – znaczenie jak wyżej.

ZNACZENIE: Inaczej nadzwyczajny, wyjątkowy.

UŻYCIE: Ordynaryjny to z kolei zgodny z regulaminem lub zwyczajem, a także inaczej ordynarny.

PRZYKŁAD: Będę Wam ekstraordynaryjnie wdzięczna za oddanie głosu na Słowo dnia w konkursie na blog roku. Wystarczy wysłać SMS-a o treści H00716 na numer 7122 (kosztuje tylko 1,23 zł brutto). Z góry dziękuję!

ETYMOLOGIA: łac. extraordinarius – niezwykły.

Słowo dnia zgłosiło się do organizowanego przez onet.pl KONKURSU NA BLOG ROKU, miało tylko problem z wyborem kategorii. Ostatecznie stoi w szrankach z blogami o szydełkowaniu, modzie i gotowaniu, w kategorii ‘Moje zainteresowania i pasje’. Czy ma szansę je pokonać? Dodajcie otuchy, a najlepiej zagłosujcie! Całkowity koszt wysłania SMS-a to 1,23 zł brutto, a żeby oddać głos na Słowo dnia należy wysłać wiadomość o treści H00716 na numer 7122 (Uwaga! W treści SMS-a należy umieścić jedynie numer bloga, nie należy umieszczać w niej żadnych dodatkowych znaków ani spacji). Nie zwlekajcie, głosowanie trwa jeszcze tylko trzy dni! I bardzo Wam z góry dziękuję!

Dochód z SMS-ów zostanie przekazany na turnusy rehabilitacyjne dla osób niepełnosprawnych.